Pełny dostęp Chemia i materiaSztuka i wzory

Znajdź grupę funkcyjną: alkohol czy kwas

Uczeń rysuje długopisem 3D węzły atomów C, O i H oraz dwie wyjmowane obręcze. Z tych samych części składa etan, zamienia go w etanol, a potem w kwas etanowy, podmieniając tylko drugi węgiel. Obręczą obejmuje grupę -OH, ramką całą grupę -COOH, zapisuje wzory i nazwy i rozpoznaje grupy w czterech nowych wzorach.

Wiek
13–15 lat
Czas
ok. 45 min
Poziom
Średni
Gdzie prowadzisz
Szkoła
Cel
Edukacyjny
Wybierz plan w sklepie Wpisz kod

Jak poprowadzić te zajęcia

Przebieg i czas
  1. Dwa węzły węgla: CH3 i CH2
  2. Sprawdzian gniazda i węgiel C=O
  3. Grupa OH i końcowy wodór
  4. Obręcz, ramka i chłodzenie
  5. Etan, a potem etanol
  6. Ta sama grupa OH w kwasie
  7. Obręcz w ramce i porównanie w parze
  8. Sprawdź się: cztery nowe wzory
  9. Dla szybszych: metanol

Co powstanie

Po lekcji uczeń wskazuje w wzorze grupę hydroksylową -OH (alkohol) i grupę karboksylową -COOH (kwas karboksylowy) i wie, że grupa -OH wewnątrz -COOH nie czyni związku alkoholem. Zapisuje wzory półstrukturalne i sumaryczne etanolu (CH3-CH2-OH, C2H6O; zapis grupowy C2H5OH) i kwasu etanowego (CH3-COOH, C2H4O2) z nazwami i rysuje wzór strukturalny kwasu z wiązaniem C=O.

Czego ćwiczy
  • Rozpoznaje grupę hydroksylową -OH i grupę karboksylową -COOH we wzorach półstrukturalnych.
  • Zapisuje wzory i nazwy etanolu i kwasu etanowego, z wiązaniem C=O i dwoma atomami tlenu; wyjaśnia różnicę -OH/-COOH.
  • Liczy wiązania C (4), O (2), H (1) i odtwarza rozłączne części z PLA po wzorze 1:1.

Kryteria sukcesu
  • Pięć węzłów, obręcz i ramka leżą osobno, a języczek wchodzi w gniazdo bez dociskania.
  • Z tych samych części powstają na W2 etan, etanol z obręczą i kwas z obręczą wewnątrz ramki.
  • Na karcie W2 są wzory i nazwy obu związków oraz wzór strukturalny kwasu z wiązaniem podwójnym.
  • Uczeń rozpoznaje grupę w czterech nowych wzorach i wyjaśnia, dlaczego OH wewnątrz ramki nie oznacza alkoholu.

Czego potrzebujesz
Filament
PLA
Kolory
kolor pokazany na ilustracji
Dodatkowo
1.4 m filamentu PLA na ucznia (jeden kolor, bez zmiany wkładu), długopis 3D ze stojakiem (jeden na ucznia), przezroczysta podkładka, W1 - wzór 1:1 węzłów, obręczy i ramki (wydruk z paczki, druk 100 %), W2 - pola alkohol / kwas i karta zapisu (wydruk z paczki, A4 poziomo, druk 100 %), ołówek, linijka (jedna na parę)

Do pobrania

Pliki tego scenariusza są w pełnym dostępie

Opis zajęć czytasz bez ograniczeń, a slajdy, instrukcje i kartę pracy otwiera pełny dostęp do Klubu Twórców. Wybierz plan w sklepie, a kod z maila wpisz na swoim koncie. Dostęp liczy się od chwili wpisania kodu.

Wybierz plan w sklepie Wpisz kod

Jak wyszły te zajęcia?

Ocena i uwagi trafiają tylko do nas. Nie publikujemy ich, używamy do poprawiania scenariuszy.

Oceń jak w szkole: od 1 do 6.

Wersja 6cb0bdee-2635-4504-be46-6a132554772e Zaktualizowano 2026-10-12

Napisz do nas