Zjazd bez silnika: dokąd znika energia
Uczniowie klasy VII rysują z PLA ślizgacz-sanki i dwa wsporniki (60mm, 90mm) na krzyż ze wspólną stopką. Opierają linijkę jako pochylnię, puszczają ślizgacz po dwa razy z każdej wysokości i zaznaczają zasięgi na pasku T2. Opisują zamianę energii potencjalnej w kinetyczną i straty na opory ruchu. Rozszerzenie: ten sam zjazd na kartce.
- Wiek
- 12–14 lat
- Czas
- ok. 45 min
- Poziom
- Średni
- Gdzie prowadzisz
- Szkoła
- Cel
- Edukacyjny
Jak poprowadzić te zajęcia
Przebieg i czas
- Sanki: ślizgacz z płaskim dnem
- Próba ślizgu: kiedy sanki ruszą?
- Wspornik niski: ściana 60 mm
- Wspornik niski: stopka
- Wspornik wysoki: ściana 90 mm i stopka
- Stanowisko: linijka na wsporniku
- Zjazd z niskiego wspornika
- Zjazd z wysokiego wspornika i porównanie
- Dokąd znika energia?
- Rozszerzenie: inny blat
Co powstanie
Ślizgacz, dwa wsporniki i pasek wybiegu z czterema znakami zatrzymania (dwa z niskiego, dwa z wysokiego wspornika) oraz karta obserwacji z porównaniem „dalej / bliżej” i opisem przemian energii.
Czego ćwiczy
- Jakościowe porównanie prób z dwóch wysokości i wyjaśnienie, że większa wysokość oznacza większą początkową energię potencjalną grawitacji; rzeczywisty wybieg zależy także od oporów.
- Rozpoznanie oporów ruchu (tarcia) jako przyczyny zatrzymania i zamiany energii mechanicznej na energię wewnętrzną (ogrzanie).
- Planowanie uczciwego porównania: ta sama linijka, ten sam blat, ta sama kreska startu, zmienia się tylko wysokość; dwie próby dla sprawdzenia powtarzalności.
- Rozumienie ograniczeń modelu: długość wybiegu nie mierzy energii; przy zejściu na blat energia mechaniczna może rozpraszać się przez odkształcenia i dźwięk.
Kryteria sukcesu
- Uczeń porównuje rzeczywiste znaki zatrzymania z dwóch wysokości, wskazuje zgodność albo rozrzut prób i wyjaśnia przemianę energii potencjalnej grawitacji w kinetyczną oraz rozpraszanie energii przez opory; wybieg nie jest bezpośrednim pomiarem energii.
- Karta obserwacji: przewidywanie, dwa kółka z niskiego wspornika, dwa krzyżyki z wysokiego wspornika, trzy pola przemian energii (start, dół linijki, koniec).
- Wspornik stoi sam i się nie przewraca; dłuższa część stopki jest skierowana od zera linijki; szczeliny krzyżaka zostają otwarte.
Czego potrzebujesz
- Filament
- PLA
- Kolory
- kolor pokazany na ilustracji
- Dodatkowo
- długopis 3D (jeden na ucznia), filament PLA (jeden kolor na ucznia, bez zmiany w trakcie lekcji), przezroczysta podkładka, stojak na długopis, T1: wzory 1:1 części PLA (wydruk z paczki), T2: pasek wybiegu (wydruk z paczki), karta obserwacji (wydruk z paczki), gładka, prosta linijka plastikowa 20 lub 30 cm z podziałką (wyposażenie ucznia), taśma klejąca, ołówek, kartka papieru A4 (rozszerzenie)
Do pobrania
Pliki tego scenariusza są w pełnym dostępie
Opis zajęć czytasz bez ograniczeń, a slajdy, instrukcje i kartę pracy otwiera pełny dostęp do Klubu Twórców. Wybierz plan w sklepie, a kod z maila wpisz na swoim koncie. Dostęp liczy się od chwili wpisania kodu.
Masz pełny dostęp do Klubu Twórców. Pobierz, co potrzebujesz, i wracaj do tych plików, kiedy zechcesz.
Wersja 1a8af226-f324-4c32-8b45-197c184cfd30 Zaktualizowano 2026-10-14
Sprawdź się i zgarnij odznakę
Quiz i odznaka czekają w Klubie
Każdy scenariusz kończy się pięcioma pytaniami. Zaliczone: dziecko dostaje odznakę, a Ty widzisz w panelu, ile już potrafi.
Zobacz Klub TwórcówPięć pytań o to, co się właśnie działo przy stole. Cztery dobre odpowiedzi na pięć i odznaka jest Twoja.