Pełny dostęp Technika i konstrukcjeSztuka i wzory

Zjazd bez silnika: dokąd znika energia

Uczniowie klasy VII rysują z PLA ślizgacz-sanki i dwa wsporniki (60mm, 90mm) na krzyż ze wspólną stopką. Opierają linijkę jako pochylnię, puszczają ślizgacz po dwa razy z każdej wysokości i zaznaczają zasięgi na pasku T2. Opisują zamianę energii potencjalnej w kinetyczną i straty na opory ruchu. Rozszerzenie: ten sam zjazd na kartce.

Wiek
12–14 lat
Czas
ok. 45 min
Poziom
Średni
Gdzie prowadzisz
Szkoła
Cel
Edukacyjny
Wybierz plan w sklepie Wpisz kod

Jak poprowadzić te zajęcia

Przebieg i czas

  1. Sanki: ślizgacz z płaskim dnem
  2. Próba ślizgu: kiedy sanki ruszą?
  3. Wspornik niski: ściana 60 mm
  4. Wspornik niski: stopka
  5. Wspornik wysoki: ściana 90 mm i stopka
  6. Stanowisko: linijka na wsporniku
  7. Zjazd z niskiego wspornika
  8. Zjazd z wysokiego wspornika i porównanie
  9. Dokąd znika energia?
  10. Rozszerzenie: inny blat

Co powstanie

Ślizgacz, dwa wsporniki i pasek wybiegu z czterema znakami zatrzymania (dwa z niskiego, dwa z wysokiego wspornika) oraz karta obserwacji z porównaniem „dalej / bliżej” i opisem przemian energii.

Czego ćwiczy

  • Jakościowe porównanie prób z dwóch wysokości i wyjaśnienie, że większa wysokość oznacza większą początkową energię potencjalną grawitacji; rzeczywisty wybieg zależy także od oporów.
  • Rozpoznanie oporów ruchu (tarcia) jako przyczyny zatrzymania i zamiany energii mechanicznej na energię wewnętrzną (ogrzanie).
  • Planowanie uczciwego porównania: ta sama linijka, ten sam blat, ta sama kreska startu, zmienia się tylko wysokość; dwie próby dla sprawdzenia powtarzalności.
  • Rozumienie ograniczeń modelu: długość wybiegu nie mierzy energii; przy zejściu na blat energia mechaniczna może rozpraszać się przez odkształcenia i dźwięk.

Kryteria sukcesu

  • Uczeń porównuje rzeczywiste znaki zatrzymania z dwóch wysokości, wskazuje zgodność albo rozrzut prób i wyjaśnia przemianę energii potencjalnej grawitacji w kinetyczną oraz rozpraszanie energii przez opory; wybieg nie jest bezpośrednim pomiarem energii.
  • Karta obserwacji: przewidywanie, dwa kółka z niskiego wspornika, dwa krzyżyki z wysokiego wspornika, trzy pola przemian energii (start, dół linijki, koniec).
  • Wspornik stoi sam i się nie przewraca; dłuższa część stopki jest skierowana od zera linijki; szczeliny krzyżaka zostają otwarte.

Czego potrzebujesz

Filament
PLA
Kolory
kolor pokazany na ilustracji
Dodatkowo
długopis 3D (jeden na ucznia), filament PLA (jeden kolor na ucznia, bez zmiany w trakcie lekcji), przezroczysta podkładka, stojak na długopis, T1: wzory 1:1 części PLA (wydruk z paczki), T2: pasek wybiegu (wydruk z paczki), karta obserwacji (wydruk z paczki), gładka, prosta linijka plastikowa 20 lub 30 cm z podziałką (wyposażenie ucznia), taśma klejąca, ołówek, kartka papieru A4 (rozszerzenie)

Do pobrania

Pliki tego scenariusza są w pełnym dostępie

Opis zajęć czytasz bez ograniczeń, a slajdy, instrukcje i kartę pracy otwiera pełny dostęp do Klubu Twórców. Wybierz plan w sklepie, a kod z maila wpisz na swoim koncie. Dostęp liczy się od chwili wpisania kodu.

Jak wyszły te zajęcia?

Ocena i uwagi trafiają tylko do nas. Nie publikujemy ich, używamy do poprawiania scenariuszy.

Oceń jak w szkole: od 1 do 6.

Wersja 1a8af226-f324-4c32-8b45-197c184cfd30 Zaktualizowano 2026-10-14

Napisz do nas